Rode Kruis stelt vitaliteit voorop: ‘Zonder aandacht voor jezelf kun je anderen niet helpen’

Anouk Janmaat en Edwin van Gerwen zijn allebei onderwerp van hun eigen project: als medewerkers van het Rode Kruis zetten zij hun schouders onder het vitaler maken van hun collega’s – en zichzelf. ‘Sommige collega’s hebben de neiging om in hun bevlogenheid door te schieten. We hebben nu de ruimte gecreëerd om ook pas op de plaats te maken.’ 

Edwin werkt al tien jaar voor het Rode Kruis, Anouk nu een anderhalf jaar. Hij is eindverantwoordelijk voor personeel en organisatie, zij werkt op de afdeling interne communicatie. Wat beiden delen, is een gevoel van betekenis en diepgang: bij het Rode Kruis help je anderen, en draag je je steentje bij aan het verbeteren van de maatschappij en de wereld. Het doel van het Rode Kruis. is: het helpen van mensen in nood, het voorkomen en verzachten van menselijk lijden waar dan ook ter wereld, het beschermen van levens en gezondheid en het waarborgen van respect voor de mens. Maar daarmee is eigenlijk de achilleshiel van het Rode Kruis blootgelegd, zegt Edwin: ‘We zijn een organisatie die in actie komt in tijden van nood en crisis. Zoals nu met corona natuurlijk, en ook tijdens de vluchtelingencrisis van 2016. Maar eigenlijk zijn er altijd overal brandjes te blussen. Onze mensen hebben de neiging er altijd voor anderen te zijn, en daardoor zichzelf wat weg te cijferen. Maar de boog kan niet altijd gespannen zijn.’ 

Het Rode Kruis startte in 2015 een programma om zijn medewerkers en vrijwilligers vitaler te maken. Onder het motto: ‘vitale mensen maken een vitale organisatie en andersom’.  
‘Het Rode Kruis ging in 2014 door een reorganisatie, er was daardoor veel onrust en onzekerheid – zowel bij de medewerkers als bij de vrijwilligers. Een moeilijke periode voor iedereen, met grote veranderingen. We hebben toen gezegd: willen we slagvaardig en wendbaar met die veranderingen omgaan, dan heb je daar een vitale organisatie voor nodig. We zijn een breed gezondheidsprogramma gestart waarbij we onze medewerkers een keuzemenu aan mogelijkheden aanboden op het gebied van voeding, bewegen en mentale gezondheid.’ 

Way of life 
Het vitaliteitsprogramma bestaat uit een soort menukaart, vertelt Edwin: ‘Er zijn workshops over eten en gezondheid, maar ook bewegen, we doen met teams mee aan bijvoorbeeld de (Estafette) Marathon van Rotterdam, we hebben workshops over mindfulness, maar ook lunchlezingen zoals van “The Ice Man” Wim Hoff of van Albert Sonnvelt, stress en burn-out specialist. En sinds enkele jaren organiseren we elk kwartaal een vitaliteitsweek, zodat er regelmaat in het aanbod is. Er zijn ook wel dingen veranderd: voorheen zagen mensen vitaliteit meer als naast het werk (“erbij”), nu zien ze het meer en meer als onderdeel van hun werk, sterker nog als way of life. En iedereen kan overal bij aanhaken.  
‘Binnenkort organiseren we de tweede vitaliteitsweek 2021, “vitaal-digitaal”, online natuurlijk. Daarbij kun je kiezen uit tien verschillende workshops, waarbij we beginnen met een sessie mindfulness, maar we hebben ook twee sportlessen toegevoegd. Een oud-collega doet een (Bloed)suikerchallenge en Erik Scherder geeft een workshop over de hersenen. Omdat de aanmelding van mannelijke collega’s wat achterbleef, hebben we ook een HIIT-workout toegevoegd, een training met een hoge intensiviteit.’ 

Coronacrisis 
De coronacrisis heeft een grote impact op het werk van het Rode Kruis, zegt Anouk: ‘Als je bij het Rode Kruis gaat werken, wil je anderen helpen. Maar wil je goed voor anderen zorgen, dan moet je ook goed voor jezelf zorgen. Daar moet je mensen soms op wijzen. Zeker in deze omstandigheden, waarbij we zelf óók getroffen worden door de crisis. De mensen werken nu echt heel hard. We dachten eerst: “Kom op, die crisis duurt slechts even, tandje erbij.” Maar van een sprint is het een (meerdaagse) marathon geworden. Dus je moet soms echt even pas op de plaats maken. Sommige collega’s hebben de neiging om in hun bevlogenheid door te schieten. De kunst is om die balans, met aandacht voor jezelf, in het vitaliteitsprogramma mee te nemen.’ 
Nemen Anouk en Edwin ook tijd voor zichzelf? Anouk: ‘Ik heb onder meer een cursus Reiki gevolgd, en zelf je handen en voeten masseren. Aan het begin voelde ik me wel wat schuldig dat ik tijdens werktijd een vitaliteitsworkshop volgde. Maar ik heb nu ook geleerd dat het oké is om tussen drie meetings door buiten een paar minuten van het zonnetje te genieten. Het is fijn dat de organisatie waar je voor werkt jou de ruimte en tijd geeft om even die rust te pakken. Het is voor het eerst in mijn carrière dat er zoveel aandacht is voor mijn vitaliteit en welzijn, als werknemer vind ik dat heel bijzonder.’ 
En Edwin? ‘Voordat we met het vitaliteitsprogramma begonnen, ging ik alleen bij mijn zonen naar het sporten kijken. En eigenlijk deed ik zelf niks sportiefs. Door de bewustwording hoe belangrijk “bewegen” voor je is, ben ik met hardlopen begonnen, en dat doe ik sindsdien twee tot drie keer per week. Ik heb ook meegedaan aan de estafettemarathon van Rotterdam in 2015 en 2016. Ik ben bijna 63, zoiets had ik daarvoor nooit gedaan! Ik heb geleerd om écht op een hele andere manier met conditie om te gaan.’ 

Tevredenheid 
De kunst is om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk medewerkers worden bereikt met het programma, zegt Edwin: ‘Daartoe zetten we nu onder andere vitaliteitscoaches in, met wie je kunt praten over je dilemma’s en uitdagingen op het gebied van werkdruk, en hoe je het beste mee om kunt gaan. Het voorkomt ook dat mensen in oude patronen vervallen. We bieden soms hele simpele handvatten om het leven van alledag makkelijker te maken. Eigenlijk wéét je het allemaal wel, maar je moet getriggerd worden. Dus je houdt mensen een spiegel voor. En dan is het een kwestie van discipline.’ 
En is het een succes? ‘Als je kijkt naar hoeveel mensen het hebben opgepakt, zeker,’ stelt Edwin. ‘Vorige maand hielden we voor het eerst een digitale vitaliteitsweek, en daar hebben zich 150 van de 500 collega’s voor ingeschreven. Voor de volgende editie verwachten we een nog hogere opkomst. We scoren hoog in ons medewerkers-tevredenheidsonderzoek, en in onze welzijnsenquête krijgen we goede suggesties voor verbeteringen. We horen van anderen ook wel dat het bijzonder is wat we doen, dat we daarmee tot de top in Nederland behoren.’ Anouk vult aan: ‘Maar anderen kunnen dat ook. Je hebt wel iemand nodig die de kar trekt – en natuurlijk de steun van het MT! Ik kan je wel zeggen: dit voelt goed en leuk om te doen.’ 

Rode Kruis werkzaam bij een teststraat

Dit bericht verscheen eerder in GLK!, editie april 2021.

Geef een reactie